Zwrotu podatku od czynności cywilnoprawnych.

Instytucja zwrotu podatku od czynności cywilnoprawnych uregulowana została w art. 11 Ustawy o PCC[1], zgodnie z którym podatek ten podlega zwrotowi, jeżeli:

· uchylone zostały skutki prawne oświadczenia woli, tzn. strona uchyliła się od skutków czynność prawnej, która została dokonana pod wpływem groźby lub błędu;

· nie spełnił się warunek zawieszający, od którego uzależniono wykonanie czynności cywilnoprawnej;

· podwyższenie kapitału spółki nie zostanie zarejestrowane lub zarejestrowane w wysokości niższej niż określona w uchwale – w części stanowiącej różnicę między podatkiem zapłaconym i podatkiem należnym od podwyższenia kapitału ujawnionego w rejestrze przedsiębiorców;

· nie dokonano wpisu hipoteki do księgi wieczystej.

Zgodnie z brzmieniem art. 11 ust.2 Ustawy o PCC, podatek ten nie podlega zwrotowi po upływie 5 lat od końca roku, w którym został zapłacony.

Katalog przesłanek uprawniających do zwrotu podatku od czynności cywilnoprawnych wskazany powyżej ma charakter zamknięty i nie może być interpretowany rozszerzająco.[2] Oznacza to m.in. że strona czynności prawnej będąca z jej tytułu podatnikiem podatku od czynności cywilnoprawnych nie może dochodzić na podstawie art. 11 Ustawy o PCC zwrotu podatku w sytuacji gdy strony po zawarciu umowy od niej odstąpiono lub gdy czynność była bezwzględnie nieważna.

Należy jednak podkreślić, że art. 11 Ustawy o PCC nie jest jedyną podstawą dla odzyskania zapłaconego wcześniej podatku od czynności cywilnoprawnych. Podatnicy mogą bowiem również występować z wnioskiem o zwrot nadpłaty podatku, który regulowany jest przepisami ustawy Ordynacja Podatkowa[3] Będą one miały zastosowanie w szczególności w przypadku podatku nienależnego tzn. w sytuacji gdy podatnik nie będący zobowiązany do dokonania zapłaty podatku dokonuje takiej zapłaty sam lub gdy podatek taki jest pobierany przez płatnika tego podatku (notariusza). Z nienależnym podatkiem od czynności cywilnoprawnych mamy do czynienia np:

· gdy podatek ten został zapłacony od czynności cywilnoprawnej bezwzględnie nieważnej;

· gdy podatek ten został zapłacony od czynności cywilnoprawnej, która błędnie została zakwalifikowana do katalogu czynności opodatkowanych lub

· gdy podatek ten został zapłacony w sytuacji, w której czynność ta wprawdzie wymieniona jest w katalogu czynności opodatkowanych, ale zgodnie z postanowieniami szczególnymi ustawy o PCC jest ona czynnością zwolnioną (np. gdy znajduje zastosowanie zwolnienie z tytułu opodatkowania jednej ze stron czynności podatkiem VAT).

Prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty ma zarówno podatnik, który kwestionuje zasadność pobrania przez płatnika podatku od czynności cywilnoprawnych jak i ten który sam dokonał wpłaty podatku nienależnego. Zgodnie z przepisami ustawy Ordynacja Podatkowa, w przypadku podatku od czynności cywilnoprawnych momentem powstania nadpłaty jest moment zapłaty podatku lub pobrania go przez płatnika, a wysokość nadpłaty określa organ podatkowy.

Organami podatkowymi właściwymi dla zwrotu podatku od czynności cywilnoprawnych jest zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z 18.XII.2006 roku w sprawie sposobu pobierania i zwrotu podatku od czynności cywilnoprawnych,[4] organ podatkowy, na którego obszarze działania położona jest gmina, której podatek ten stanowił dochód.

Katarzyna Szymańska
Asystent doradcy podatkowego 
Zadaj pytanie:  szymanska@taxwaysgroup

[1] Ustawa z dnia 9 września 2000 roku o podatku od czynności cywilnoprawnych

[2] Tak m.in. Sąd Najwyższy w wyroku z 13 czerwca 2002 roku (III RN 108/01)

[3] Dz. U. z 1997 roku Nr 137, poz. 926

[4] Dz. U. z 2006 roku Nr 243 poz. 1764